El día después
del de Acción de Gracias
Carlos
Ballesteros
NOTA PREVIA 1: lo prometido es deuda. Si la escalera de
marzo de 2006 fue en catalán, la de ahora toca
en galego
Vímolo ata a saciedade nas películas de
Hollywood. É moi curioso darse conta de como case
coñecemos máis aspectos da cultura estadounidense
que da nosa. Algúns ata chamaron a este fenómeno
a macdonalización dos costumes. Neste mes de novembro
gustaríame reflexionar sobre unha curiosa tradición
prenavideña: o día de Acción de Grazas.
Xa veredes por que.
Sabemos e coñecemos moitos dos entresijos desa
celebración que fan os habitantes de EE.UU. e Canada:
que se o pavo reencho que trincha o cabeza de familia;
que se o pastel de cabaza; que si o partido de futbol
(americano) pola televisión?., Podemos rastrexar
esta histórica tradición cristiá
dos que colonizaron Estados Unidos ata 1623. En novembro
de 1623, logo de recolectar a primerísima colleita
que os novos habitantes de EE.UU plantaran na súa
nova terra (chegaran no Mayflower dous anos antes) o gobernador
declarou "Todos vostedes, peregrinos, coas súas
esposas e fillos, congréguense na casa comunal,
no outeiro... para escoitar ao pastor, e dar grazas a
Divos todo poderoso por todas as súas bendicións".
A partir de entón, o último xoves do mes
de novembro instaurouse esta forma de dar grazas a Deus,
xa digo que en principio moi semellante a algunha das
nosas festas otoñales da colleita
Con todo, co tempo, esta data adiantouse unha semana.
¿Por que? Pois (e velaquí porque traio isto
á escaleira do mes de novembro) porque o venres
posterior ao día de acción de grazas é
cando o comercio estadounidense abría a tempada
navideña. Abofé, se se adiantaba unha semana
a festa, adiantábanse unha semana as vendas? É,
un vez máis, unha comprobación de como a
economía e o consumo rexen as nosas vidas e os
nosos calendarios. (Nota aclaratoria 2: escribo esta escaleira
a principios de outubro, por esixencias da impresión
de alandar e observo con horror unha
fotografía nun xornal onde se ven uns operarios
do concello de Madrid ¡¡instalando xa as luces
navideñas!!). A festa de acción de grazas
parece perder o seu sentido orixinal e ser agora o pistoletazo
de saída do desenfreo consumista que para algúns
supoñen as festas do Nadal
Quizais sexa por iso polo que, moitos anos despois, a
Ted Daves, un publicista canadiense, quizais canso, quizais
arrepentido do seu traballo, ocorréuselle celebrar
o Día Mundial Sen Compras. Unha especie de folga
de consumidores que se celebrase a escala mundial xusto
o venres posterior ao xoves en que se celebre o día
de Acción de Grazas. Ou sexa, que xusto o día
en que os centros comerciais comezan a campaña
máis consumista do ano, non habería que
facerlles ningún caso.
Xa si, desde fai anos, diversas asociacións cidadás
convocan un día para non comprar nada: algo parecido
a unha operación de boicot, non contra un produto
ou unha empresa concreta, senón contra a sociedade
de consumo en xeral. A proposta consiste en escapar da
corrente consumista que as empresas e os publicistas impóñennos
tanto en Nadal como no resto do ano. Para iso invítase
a toda a poboación a non acudir a comercios e grandes
almacéns, reducir ao máximo as compras desa
xornada, limitándoas ao realmente necesario, ou
ata anularlas, e saír á rúa para
denunciar un sistema socioeconómico inxusto, alienante,
e ambientalmente insostenible. Nota explicativa
3: Este ano 2006 ese Día despois do día
de Acción de Grazas é o venres 24 de novembro
|